2e Bataillon Grenadier Compagnie

De Napoleontische Tijd, ook wel de "Franse Tijd" genoemd, is een relatief onbekende periode in de Nederlandse geschiedenis. Toch was dit een zeer bepalende periode, waarin ons land na een mislukte revolutie (1787) maar liefst vier keer van staatsvorm veranderde. Van een Republiek werd ze een Monarchie, -terwijl dat toch vaak andersom gaat! Een belangrijk hoofdstuk is de Bevrijdingsoorlog, die in november 1813 begon; met de Slag bij Waterloo, waar Napoleon definitief werd verslagen, kwam een einde aan de Franse dreiging en was Nederland wederom een zelfstandige staat. Hier vindt u korte beschrijvingen van de belangrijkste gebeurtenissen.

1776-1783:	Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog
	De Republiek der Verenigde Nederlanden kiest partij voor de Amerikanen; Vierde Engelse Oorlog (1780-1784) met Groot-Brittannië verloopt rampzalig voor de Republiek; weerstand tegen de Oranjes groeit.
1787:	Patriottenopstand
	Onlusten in de Republiek der Verenigde Nederlanden; burgeroorlog dreigt tussen Patriotten en Oranjegezinden; Pruisen grijpt militair in om het gezag van de Oranjes te herstellen; Patriotten wijken uit naar Frankrijk.
14 juli 1789:	Bestorming van de Bastille
	Begin van de Franse Revolutie, die zal leiden tot de stichting van de Franse Republiek; 1794: Franse invasie van de Republiek; een Bataafsche Legioen, samengesteld uit uitgeweken Patriotten, neemt deel aan de gevechten.
januari 1795:	Verdrijving van Stadhouder Willem V en de Oranjes
	Einde van de Republiek der Verenigde Nederlanden; stichting van de Bataafsche Republiek, een vazalstaat van Frankrijk. Bataafse troepen vechten onder Frans bevel in Duitsland. 1799: Brits-Russisch invasie in Noord-Holland wordt na bittere gevechten afgeslagen; 1804: Frankrijk wordt een Keizerrijk onder Napoleon I.
24 mei 1806:	Tractaat van Parijs
	Napoleon stemt in met het "verzoek" van de Bataafsche Republiek om zijn broer Lodewijk tot Koning van Holland te benoemen en te kronen; Rutger-Jan Schimmelpenninck legt zijn functie als Raadpensionaris neer; spanningen tussen Napoleon en Lodewijk, die zich zeer onafhankelijk opstelt; Hollandse troepen vechten in Duitsland en Spanje; 1809: Britse invasie van Walcheren wordt afgeslagen; Napoleon lijft delen van Zeeland en Noord-Brabant in; 1 juli 1810: Lodewijk treedt af en verlaat Holland.
9 juli 1810:	Holland wordt "verenigd" met het Franse Keizerrijk
	Hollands troepen worden in het Franse leger opgenomen; de Hertog van Plaisance wordt Gouverneur-Generaal van de Hollandse Departementen.
1812:	Russische Veldtocht
	Napoleon valt Rusland binnen met de Grande Armée, ongeveer 500.000 man uit heel Europa, waaronder 15.000 Nederlanders; veldslagen bij Smolensk en Borodino en bezetting van Moskou; terugtocht en vernietiging van de Grande Armée, Nederlandse troepen worden langzaamaan opgeofferd en vernietigd; december: de laatste overlevenden, ongeveer 10.000 man, verlaten Russiche grondgebied; berichten van Napoleons' nederlaag leiden tot opstand tegen het Franse gezag. Uit Rusland keren slechts 100 Nederlandse soldaten terug.
1813:	Begin van de "Befreiungskriege"
	Pruisen, Oostenrijk en verschillende Duitse staten komen in opstand tegen Napoleon, Franse troepen worden langzaam maar zeker uit Duitsland verdreven.

20 april:	Alphen hijst als eerste de Oranjevlag.
16-19 oktober:	Volkerenslag bij Leipzig:
	Napoleon wordt verslagen en moet Duitsland opgeven; Russische troepen van het Geallieerde Noordelijke Leger onder de Kroonprins van Zweden (Bernadotte) naderen de Nederlandse grenzen.
28 oktober:	Oprichting van het Hollands Legioen van Oranje te Schwedt an der Oder.
12 november:	Kozakken trekken Nederland binnen.
15 november:	Oproer in Amsterdam: douanehuisjes worden afgebrand.
16 november:	De Hertog van Plaisance verlaat Amsterdam en vestigt zich te Antwerpen.
	Generaal Molitor krijgt het bevel over de Franse troepen in Nederland; kolonel G.C.R.R. van Brienen van Ramerus, commandant van de Nationale Garde van Amsterdam, stelt een "tussenbestuur" in.
17 november:	Begin van de Omwenteling.
	Graaf Leopold van Limburg Stirum aanvaardt de betrekking van gouverneur van 's-Gravenhage uit naam van de Prins van Oranje; eerste troepen worden georganiseerd uit vrijwilligers en Nationale Gardes; Naarden wordt ingesloten door Nederlandse troepen.
19 november:	Eerste Pruisische troepen in Nederland.
	Baron J. Fagel vaart naar Groot-Brittannië om de Prins van Oranje over de situatie in Nederland in te lichten.
21 november:	De heren A.F.J.A. baron Van der Duijn van Maasdam en G.K. van Hoogendorp
	aanvaarden het Algemeen Bestuur namens de Prins van Oranje. Oprichting van twee legerkorpsen voor het observeren van de Franse troepen.
22 november:	Proclamatie van het Algemeen Bestuur tot de Algemene Volksbewapening.
23 november:	Oprichting van een regiment infanterie door J.E. Phaff te Rotterdam.
	Graaf Van Limburg Stirum wordt gouverneur-generaal van de Gewapende Macht in Holland.
24 november:	Eerste kozakken komen aan te Amsterdam.
	Gen.maj. C.R.T. Baron Kraijenhoff wordt gouverneur van de stad Amsterdam; herovering en plundering van Woerden door Franse troepen, waarbij 28 burgers worden gedood en 50 mishandeld.
29 november:	Eerste Britse troepen bij Scheveningen aan land.
	De Russiche generaal Benckendorff komt aan in Amsterdam.
30 november:	De Prins van Oranje landt op het strand van Scheveningen.
	Bestorming en inname van Arnhem door het Pruisische III Corps onder Von Bülow, waarbij het 5e bataljon van het 123ème Régiment Infanterie de Ligne, bestaande uit Nederlandse soldaten, wordt gevangen genomen; bestorming en inname van Stettin, waarbij het 3e bat./123ème RI gevangen wordt genomen; deze manschappen vormen het 1e bataljon van het Hollands Legioen van Oranje; meer Nederlanders die worden krijgsgevangen genomen nemen dienst in het nieuwe Nederlandse leger.
2 december:	Proclamatie waarbij de souvereiniteit van Nederland wordt aangenomen.
3 december:	Britse vloot met troepen onder Sir Thomas Graham zeilt de Zeeuwse stromen op.
6 december:	De Prins van Oranje wordt Souverein Vorst van de Vereenigde Nederlanden;
	het Algemeen Bestuur wordt ontbonden.
10 december:	Inname van Breda door kozakken.
20 december:	Reglement op de Algemeene Volksbewapening:
	Oprichting van de Landstorm, bestaande uit alle mannen tussen de 17-50 jaar; en van de Landmilitie, bestaande uit 16.000 man infanterie en 4.000 man artillerie.
21 december:	Franse aanval op Breda afgeslagen door Russische en Nederlandse troepen.

19 januari:	Begin van beschieting van Naarden.
22 januari:	Pruisische en Nederlandse troepen bombarderen Gorinchem.
26 januari:	Pruisische troepen nemen 's-Hertogenbosch in.
7 maart:	Mobilisatie van een Mobiel Corps d'Armée;
	bestaande uit 20 bataljons infanterie (Linie en Landmilitie), 4 escadrons cavalerie en 4 batterijen artillerie.
8 maart:	Britse aanval op Bergen-op-Zoom afgeslagen.
11 maart:	Verzoek van de Souvereine Vorst aan de Pruisische generaal von Bülow
	om alle Pruisische troepen terug te trekken zodat deze vervangen kunnen worden door Nederlandse troepen.
29 maart:	De Grondwet wordt aangenomen:
	de Vorst en de Erfprins zullen de titel Koninklijke Hoogheid voeren; de Staten Generaal vertegenwoordigen het hele Nederlandse volk; het leger bestaat uit vrijwilligers (Staande Armée), dienstplichtigen (Nationale Militie) en de Schutterijen.
31 maart:	Intocht van Geallieerde troepen in Parijs.
4-7 april:	Bombardement van Naarden.
6 april:	Napoleon doet afstand van de troon en wordt verbannen naar Elba.
23 april:	Conventie van Parijs:
	algehele staking van de vijandelijkheden tussen de Geallieerden en de Fransen, en ontruiming van Franse troepen uit de gebieden buiten de Franse grenzen van 1791.
26 april:	De Fransen ontruimen Deventer.
3 mei:	De Fransen ontruimen Bergen-op-Zoom en Maastricht.
4 mei:	De Fransen ontruimen Den Helder;
	de aldaar veroverde schepen vormen de basis van de heropgerichte Marine.
6 mei:	De Fransen ontruimen Walcheren en Fort Bath.
7 mei:	De Fransen ontruimen Coevorden.
8 mei:	De Fransen ontruimen Venlo.
12 mei:	De Fransen ontruimen Naarden.
14 mei:	De Fransen ontruimen Grave.
23 mei:	De Fransen ontruimen Delfzijl.
30 mei:	Eerste Vrede van Parijs; Nederland krijgt uitbreiding van haar grondgebied toegezegd.
21 juni:	Protocol van London:
	Besluit om Noord- en Zuid-Nederland (het huidige Nederland, België en Luxemburg) te verenigen.
1 augustus:	De Souverein Vorst aanvaardt het bestuur van België.
24 augustus:	Belgische troepen aanvaarden de oranje kokarde.
1 november:	Begin van het Congres van Wenen.

15 februari:	Het Congres van Wenen besluit om het voormalige gebied van de Republiek der Vereenigde Nederlanden
	samen te voegen met het gebied van de voormalige Oostenrijkse Bederlanden (België), het Bisdom Luik en het Groothertogdom Luxemburg, en te verheffen tot het Koninkrijk der Nederlanden.
23 februari:	De Souverein Vorst aanvaardt de souvereiniteit over België.
1 maart:	Landing van Napoleon bij Golfe-Juan.
16 maart:	De Souverein Vorst wordt gekroond tot Willem I, Koning der Nederlanden en Groothertog van Luxemburg;
	de erfprins krijgt de titel Prins van Oranje.
17 maart:	Mobilisatie van 30 bataljons infanterie, 10 batterijen artillerie en 10 escadrons cavalerie.
20 maart:	Napoleon wederom Keizer der Fransen.
5 mei:	Een Geallieerd leger en een Pruisisch leger worden verzameld in de Zuidelijke Nederlanden.
	Arthur Wellesley, Hertog van Wellington, wordt benoemd tot opperbevelhebber van alle Nederlandse troepen in de Zuidelijke Nederlanden.
12 mei:	Het Hertogdom Limburg komt onder het bestuur van Koning Willem I.
9 juni:	Het Congres van Wenen bevestigt de Souvereine Vorst tot Koning der Nederlanden
	en Groothertog van Luxemburg.
15 juni:	Aanval van Franse troepen op voorposten van de 2e Brigade van de 2e Nederlandse divisie
	(Nassause regimenten) en Pruisische troepen.
16 juni:	Slag bij Quatre-Bras:
	Maarschalk Ney slaagt er niet in de Geallieerde troepen bij Quatre-Bras te verdrijven en het kruispunt te veroveren. Napoleon drijft de Pruisen terug bij Ligny na harde gevechten.
17 juni:	Terugtocht van de Geallieerde troepen richting Waterloo;
	terugtocht van Pruisische troepen richting Wavre.
18 juni:	Slag bij Belle-Alliance:
	Napoleon faalt in zijn opzet om de Geallieerden te verslaan en wordt uiteindelijk verslagen als Pruisische troepen bij Plancenoit weten door te breken en de 3e Nederlandse Divisie onder Gen.maj Baron Chassé een tegenaanval lanceert tegen de Franse Garde; bij Wavre worden de Pruisen verder teruggedreven, maar zonder resultaat; het Franse leger slaat op de vlucht; de Prins van Oranje is gewond geraakt.
21 juni:	Geallieerde troepen trekken de Franse grens over.
21 juni - 20 juli:	Nederlandse troepen veroveren Le Quesnoi, Valenciennes en Condé.
7 juli:	Nederlandse troepen bezetten het Bois de Boulogne.
30 juli:	Uitreiking van Militaire Willemsorden door de Prins van Oranje aan
	80 officieren en manschappen van het Nederlandse leger, op de straatweg tussen Saint-Denis en Epinay.
20 november:	Tweede Vrede van Parijs
29 november:	Begin van de terugtocht van de Nederlandse troepen uit Frankrijk.
	Keer hier terug naar de startpagina